- - ) و ازين بر مىآيد ، كه گرديزى كتاب خود را پيش از درك فتنهء طغريل ختم كرده بود . دربارهء نام كتاب چنين حدس مىتوان زد ، كه گرديزى نام كتاب خود را از لقب پادشاه عصر گرفته و « زين الاخبار » ناميده باشد زيرا سكهء سلطان عبد الرشيد در موزيم كابل موجود است كه بران « عز الدوله و زين المله ، سيف اللّه عبد الرشيد » و نام القائم بامر اللّه خليفه نوشته شده ، و شايد زين الاخبار از لقب زين المله آمده باشد [ 1 ] . در پايان باب هفتم اخبار امراى خراسان ، هنگامى كه بشرح احوال سلطان محمود مىپردازد ، مشاهدات رأى العين خود را از عصر اين پادشاه در هند و نيمروز و خوارزم و عراق اشاره مىكند ، ( ص ) و ازين بر مىآيد ، كه وى در زمان سلطنت و فتوحات سلطان محمود ، صاحب مشاهدات رأى العين بوده ، و اين وقايع را حفظ داشت ، و اگر عمرش را درين وقت 20 سال بدانيم ، پس تولدش را در حدود 400 ه . تخمين كرده مىتوانيم . كه حين نوشتن كتاب بايد چهل و اند ساله باشد . از همين ادعيه ( ص ) كه دربارهء پادشاه عصر بعبارات « خداوند عالم ، سلطان معظم ، عز الدوله ، و زين المله ، سيف اللّه ، معز دين اللّه ، ابو منصور عبد الرشيد ، بن يمين الدوله و امين المله ابى القاسم محمود بن ناصر الدين و الدوله - اطال اللّه بقاؤه و ادام سلطانه و ثبت ملكه و كب أعداءه » نوشته است هم بر مىآيد كه او فتنهء طغريل را در سنهء 444 ه . درك نكرده بود . زيرا در همين سال سلطان عبد الرشيد بابسا شهزادگان آل ناصر در غزنه بدست طغريل قتل شده‌اند . گرديزى بگفتهء خودش « فراز آوردنده » يا « گرد آورنده » اين كتاب ، شخص مطلع و داناى عصر خويش بشمار مىآيد ، و طورى كه خودش گويد ( ص ) وى محضر شريف استاد دانشمند بزرگ بو ريحان بيرونى را درك كرده و ازو مطالبى را شنيده بود ، و از

--> [ ( 1 - ) ] در همين زمان ابو الفضل بيهقى در غزنه مىزيست كه معاصر گرديزيست . وى كتابى بنام زينة الكتاب ( زين الكتاب ) در فن انشاء تأليف كرده بود ، كه تسميهء آن از همين مقوله زين الاخبار و به لقب زين المله پادشاه وقت باشد .